• Anastasia Sarchosoglou

Οι κοινωνικό-οικονομικές επιπτώσεις από την εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής


Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) περιλαμβάνει ένα σύνολο κανονισμών που αφορούν την αγροτική παραγωγή, τις ενισχύσεις των αγροτών, την ανάπτυξη της υπαίθρου και τη ρύθμιση των αγορών γεωργικών προϊόντων, φροντίζοντας παράλληλα και την περιβαλλοντική συμβατότητα της γεωργικής δραστηριότητας, στη διακίνηση των αγροτικών προϊόντων με στόχο τη σταθερότητα των τιμών, την επιλογή και την υψηλή ποιότητα των προϊόντων, τη χρήση του εδάφους και την απασχόληση στον αγροτικό τομέα.


Η πολιτική εφαρμογής της βασίζεται στην οργάνωση της γεωργικής αγοράς, στην εγκατάσταση ενιαίων τιμών για τα περισσότερα είδη γεωργικών προϊόντων, στον υψηλό βαθμό προστασίας της εσωτερικής γεωργικής αγοράς και στη ρύθμισης των τιμών, παρέχοντας στους εργαζομένους που απασχολούνται στον αγροτικό τομέα ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο συγκρίσιμο με αυτό άλλων οικονομικών τομέων.


Η Κοινή Αγροτική Πολιτική από την αρχή της (το 1962) μέχρι και σήμερα αποτέλεσε αντικείμενο πολλών συνεχιζόμενων μεταρρυθμίσεων, που αναπτύχθηκαν και εφαρμόστηκαν ώστε να ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των εσωτερικών αγορών αλλά και τον ανταγωνισμό της αγροτικής οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) με άλλες συμμαχίες σε όλο τον κόσμο.


Η κατεύθυνσή της για τη νέα προγραμματική περίοδο αποσκοπεί στο να καθοριστεί ο ρόλος της γεωργίας στη διαφύλαξη και στη διαχείριση των φυσικών πόρων στο πλαίσιο της αεροφόρου ανάπτυξης. Ήδη από τις προηγούμενες τροποποιήσεις της υπήρχε ένας σαφής προσανατολισμός στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά πλέον το χαρακτηριστικό αυτό είναι πιο έντονο και προσαρμοσμένο στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή.


Ο αγροδιατροφικός τομέας επηρεάζει την οικονομία των Κρατών Μελών της Ε.Ε. και κατά επέκταση και τη κοινωνία των χωρών της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού που προκύπτει από μετακίνηση των νεότερων ηλικιακά πληθυσμών στα αστικά κέντρα. Αυτό έχει ως συνέπεια πολλές εκτάσεις να μένουν αναξιοποίητες. Όμως στον αντίποδα παρατηρείται αύξηση της αγροτικής παραγωγής. Αυτό το παράδοξο οφείλεται στο γεγονός ότι η ανάπτυξη τεχνογνωσίας, η χρήση νέων τεχνολογιών (ευφυής γεωργία), η αύξηση των εισροών οδήγησε στην ποσοτική βελτίωση της παραγωγής αλλά αυτή προέρχεται από μία μικρή μερίδα παραγωγών οι οποίοι έχουν και τη δυνατότητα να λαμβάνουν τις ενισχύσεις που προέρχονται από την εφαρμογή κοινοτικών πολιτικών.


Στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία σταθερή μείωση στο συνολικό αριθμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Σε αντιδιαστολή με το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζει και ταυτόχρονη μείωση της χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης (σύμφωνα με στοιχεία του 2016). Ειδικότερα οι καλλιεργούμενες εκτάσεις με αμπέλια, με ετήσιες καλλιέργειες, με λοιπές εκτάσεις καθώς και οι αρδευόμενες εκτάσεις παρουσιάζουν μείωση, ενώ οι εκτάσεις με δενδρώδεις καλλιέργειες παρουσιάζουν μικρή αύξηση.


Επίσης το 2016 παρατηρείται μείωση σε σχέση με το 2013 στο συνολικό αριθμό των εκμεταλλεύσεων με ζώα σε όλες τις κατηγορίες ζώων. Ο αριθμός των ζώων παρουσιάζει μείωση στα προβατοειδή και στα αιγοειδή, αύξηση στους χοίρους και στα πουλερικά, ενώ στα βοοειδή παραμένει στα ίδια σχεδόν επίπεδα. Το 2016 συγκριτικά με το 2013, το μόνιμο και το εποχικό εργατικό δυναμικό της εκμετάλλευσης παρουσιάζει αύξηση, ενώ το οικογενειακό εργατικό δυναμικό και οι λοιποί απασχολούμενοι παρουσιάζουν μείωση.


Για την Ελλάδα, δεν πρέπει να ακολουθηθεί το παράδειγμα των ευρωπαϊκών χωρών οι οποίες μπορούν να διατηρήσουν την αναποτελεσματική γεωργία μέσω μέτρων στήριξης των τιμών αγοράς. H στήριξη των τιμών δεν είναι αρκετή ώστε να δοθούν λύσεις για τη στήριξη της γεωργικής παραγωγής. Χρειάζεται να γίνει ένας κατάλληλος σχεδιασμός βελτίωσης των υποδομών με παράλληλη διατήρηση του περιβάλλοντος. Ο αγροτικός πληθυσμός θα πρέπει να εκπαιδευτεί ώστε να μπορεί να αξιοποιήσει νέες τεχνολογίες προς όφελος της παραγωγής του. Εδώ ίσως να βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες που μέχρι και σήμερα δεν έχουμε καταφέρει να ξεπεράσουμε.


Η δυσκολία έγκειται στην αλλαγή της νοοτροπίας των ανθρώπων της υπαίθρου ώστε να είναι πιο δεκτικοί σε νέες τεχνολογίες και πρακτικές που εφαρμόζονται στη γεωργία. Αυτό σημαίνει πως για να γίνει αποτελεσματική και αποδοτική η ενασχόληση με την ύπαιθρο απαιτείται αλλαγή στο τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται. Το να αυξηθεί ο αριθμός του αγροτικού πληθυσμού σαν τάξη μεγέθους με τη μετακίνηση των αστών στην περιφέρεια δεν είναι σαν λόγος από μόνος του αρκετός ώστε να αυξηθεί το αγροτικό εισόδημα. Με άλλα λόγια δεν πρέπει οι αγρότες να αυξήσουν τις εισροές τους σε κεφάλαιο ή εργασία, αλλά να βελτιώσουν τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται στην ύπαιθρο μέσα από την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και των γνώσεων τους.


#planofbusiness #planeconomy #anastasiasarchosoglou #ΚΑΠ #economy

83 views