Επαγγελματικός προσανατολισμός τον 21ο αιώνα


Στην αυγή του 21ου αιώνα, η «τέταρτη βιομηχανική επανάσταση» είναι πλέον γεγονός. Βρισκόμαστε ενώπιον διαρθρωτικών αλλαγών σε κλιματικό, κοινωνικό, οικονομικό, τεχνολογικό και πολιτισμικό επίπεδο, π

ου αδιαμφισβήτητα έχουν δραματική επίπτωση στους περισσότερους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Η εισαγωγή της τεχνητής νοημοσύνης και των νέων τεχνολογιών, αλλάζουν πλέον ραγδαία τα δεδομένα καθώς μεταβάλλουν τα ζητούμενα.


Ως αποτέλεσμα, η επαγγελματική σταδιοδρομία των νέων ανθρώπων, επηρεάζεται με απρόβλεπτο τρόπο. Οι συμβατικότητες του εγγύτερου παρελθόντος έχουν ανεπιστρεπτί ανατραπεί. Επαγγέλματα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν παραδοσιακά, αποτελούν πλέον επισφαλείς επιλογές αρχίζοντας να περνούν στη «σφαίρα του παρελθόντος». Η διαχρονικότητα των επαγγελμάτων, έχει αρχίσει να παύεται και η ανάγκη για ευελιξία είναι πλέον πρόδηλη.


Οι ανάγκες της νέας εποχής, με τις ταχύτατες εξελίξεις, απαιτούν τον επαναπροσδιορισμό των στόχων, με τη σημασία των δεξιοτήτων να μην περιορίζονται «στις βασικές», και τις γνώσεις που παρέχονται από την τυπική εκπαίδευση του σήμερα, να μην επαρκούν. Η ανάγκη για νέες γνώσεις, για διεύρυνση των ικανοτήτων και διαρκή εξέλιξη των δεξιοτήτων, καθώς και για επαναστοχοθέτηση, καθίσταται πλέον απαραίτητη από τις τελευταίες εξελίξεις. Είναι πλέον αδήριτη η ανάγκη της δια βίου προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης. Η επιτυχημένη σταδιοδρομία του μέλλοντος, επιβάλλει τη δημιουργία ενός δικτύου πολύπλευρων δεξιοτήτων, που θα καθιστούν το άτομο ικανό να ανταπεξέρχεται στις μελλοντικές εξελίξεις της αγοράς εργασίας.


Εισάγεται λοιπόν η ανάγκη για πλήρη αναμόρφωση του εκπαιδευτικού συστήματος. Το σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα είναι αναγκαίο να εστιάζει σε σημεία και τεχνικές που θα καθιστούν κάθε νέο άνθρωπο ικανό να :

· Επιλύει σύνθετα προβλήματα εφ’ όσον έχει επενδύσει στην όξυνση της κριτικής του σκέψης

· Έχει απρόσκοπτη πρόσβαση στην πληροφορία και μπορεί να την αναλύει κατάλληλα

· Επικοινωνεί αποτελεσματικά προφορικά και γραπτά

· Αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στον τομέα της επιχειρηματικότητας

· Καινοτομεί

· Αλλάζει την οπτική και τους στόχους του για να είναι εις θέση να παρακολουθεί τις ταχύτατες εξελίξεις (καλλιέργεια της ευελιξίας και της προσαρμοστικότητας)

· Συνεργάζεται αποτελεσματικά, ενισχύοντας και αναδεικνύοντας τις ηγετικές ικανότητες, -χωρίς αυτές να λειτουργούν ως τροχοπέδη στο πνεύμα της ομαδικής εργασίας-

· Χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τη φαντασία και την περιέργειά του ώστε να τον οδηγήσουν σε νέα εγχειρήματα

· Ενδυναμώνει την ενσυναίσθηση και αναπτύσσει δεξιότητες μέσω των οποίων συνδυάζεται η κριτική λογική σκέψη με τη συναισθηματική νοημοσύνη, καθιστώντας έτσι τον αυριανό εργαζόμενο μη χειραγωγούμενο, αλλά με ανεπτυγμένο το αίσθημα της κοινωνικής αλληλεγγύης.


Αναδεικνύεται λοιπόν μια νέα έννοια, η έννοια της «ευέλικτης μορφής εργασίας», που μεταφράζεται ως η «ευελιξία και η ετοιμότητα του σύγχρονου ανθρώπου να επαναπροσδιορίζει τη σταδιοδρομία του, στην κατεύθυνση νέων ειδικοτήτων που ανατέλλουν, μέσα από την ταχύτατη μετεξέλιξη της σύγχρονης τεχνολογίας».


Εκπαιδευτικά συστήματα που βασίζονταν στην ακαδημαϊκή επάρκεια και τη συσσώρευση στείρων γνώσεων, δεν θα μπορούν πλέον να είναι ευδόκιμα, λόγω της -ήδη- δραματικής αύξησης των διαθέσιμων πληροφοριών, καθώς και την αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι μαθαίνουν, μέσω της χρήσης της τεχνολογίας. Αντίθετα, ευδόκιμες θεωρούνται πρακτικές όπως η ανάδειξη του εθελοντισμού ως κύρια κοινωνική αγωγή, η «επιχειρηματικότητα χωρίς σύνορα» και η παρότρυνση δημιουργίας καινοτόμων εργασιών μέσω της βράβευσης. Μέσω ενός εκπαιδευτικού συστήματος λοιπόν, δομημένου σε αυτές τις βάσεις, οι νέοι θα μπορούν να καλλιεργούν τις δεξιότητες που απαιτούνται για να μπορούν να σταθούν σε μια αγορά εργασίας πλαισιωμένη από την ενοποίηση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, την ενοποίηση των αγορών, και τη ραγδαία αποβιομηχάνιση.


Το κεφάλαιο «παραγωγή», τα τελευταία χρόνια μεταφέρεται στις χώρες του «τρίτου κόσμου». Νέα επαγγέλματα κάνουν πλέον την εμφάνισή τους, στον τομέα της τηλε-παροχής υπηρεσιών, της τεχνητής νοημοσύνης, της νανοτεχνολογίας και της βιοπληροφορικής. Οι νέοι επιστήμονες καλούνται να επιμορφώνονται διαρκώς. Η έννοια της μονιμότητας ανήκει πλέον στο παρελθόν, εφ’ όσον η νέα εποχή απαιτεί εργασιακή ευελιξία, κριτική σκέψη, προσαρμοστικότητα και ικανότητα μετατροπής μιας αλλαγής σε ευκαιρία.


Είναι αδιαμφησβήτητο, πως οδεύουμε σε μια ριζική αναδιάρθρωση της δομής της απασχόλησης με κατακόρυφη συρρίκνωση του πρωτογενούς και κατ΄ επέκταση του δευτερογενούς τομέα. Νέες μορφές οργάνωσης της εργασίας, καθώς και θεμελιώδεις κοινωνικο-οικονομικές αλλαγές θα αποτελέσουν το ώριμο προϊόν της ραγδαίας τεχνολογικής εξέλιξης και ειδικότερα της πληροφορικής και της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Το μεγάλο όμως στοίχημα, θα αποτελεί πάντα, το αν η αναπόφευκτη αυτή εξέλιξη θα καταφέρει ο άνθρωπος να την θέσει στην υπηρεσία του και να μην επιτρέψει να τον καθυποτάξει.

31 views