Εξωδικαστικός μηχανισμός του Ν. 4469/2017


Οι επιτηδευματίες είτε νομικά είτε φυσικά πρόσωπα, αναπτύσσουν τραπεζικό δανεισμό και οφειλές, ex lege σε ασφαλιστικούς φορείς και στο Δημόσιο, προκειμένου να εξελίσσονται οι επιχειρήσεις τους.


Σε κάθε δανειακή σχέση, είναι εμφανή τα στοιχεία που συνδέονται με τα συμβαλλόμενα πρόσωπα της έννομης σχέσης. Ειδικότερα ο δανειστής προσδοκά να εισπράξει εντόκως την οφειλόμενη παροχή, ενώ ο οφειλέτης υποχρεούται να την παράσχει.


Η μη ομαλή εξέλιξη της ενοχής στις πιστωτικές συμβάσεις, εμφανίζεται ως αδυναμία παροχής του οφειλέτη ή ως υπερημερία αυτού. Η αδυναμία παροχής είναι, είτε υπαίτια είτε αναίτια καθώς και είτε αρχική ή επιγενόμενη. Η μη δυνατότητα εκπλήρωσης της παροχής, γεννά υπερημερία του οφειλέτη και επομένως επιβαρύνεται με τόκους υπερημερίας, οι οποίοι επιβαρύνουν επιπλέον το χρέος του, προς τον δανειστή.


Αποτέλεσμα της παραπάνω δυστοκίας είναι η διενέργεια δικαστικών ενεργειών αναγκαστικής είσπραξης των οφειλών ενός δανειστή και φυσικά η μη ομαλή πλέον λειτουργία της επιχείρησης, λόγω διατάραξης της οικονομικής ισορροπίας αυτής.


Πριν όμως ξεκινήσουν οι δικαστικές ενέργειες για τη διασφάλιση της εκάστοτε απαίτησης του δανειστή, με την καταγγελία της σύμβασης, ο οφειλέτης που σε καμία περίπτωση δεν απαλλάσσεται από το χρέος του, καλείται να ρυθμίσει, αρχικά εξωδικαστικά, την οφειλή του.


Στα πλαίσια αυτής διαδικασίας της ρύθμισης της οφειλής, δυνάμει της διάταξης του άρθρου 1 παρ.2 Ν.4224/2013, θεσπίστηκε από την έχουσα κανονιστική αρμοδιότητα της Τράπεζας της Ελλάδος με την υπ’ αριθ. 116/25.08.2014 της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων, ο Κώδικας Δεοντολογίας με τον οποίο επιχειρήθηκε η αποφυγή της καταγγελίας της σύμβασης και η προσπάθεια διερεύνησης επίλυσης καλόπιστης και ρεαλιστικής λύσης. Στη συνέχεια ακολούθησε ο νόμος 4307/2014 ο οποίος είναι γνωστός σε όλους, ως ο Νόμος «Δένδια» ο οποίος όμως επειδή δεν είχε μεγάλη απήχηση στις επιχειρήσεις, σιγά σιγά ατόνησε.


Έτσι θεσμοθετήθηκε ο Νόμος 4469/2017 που αποτέλεσε τον μηχανισμό εξωδικαστικής διαμόρφωσης των οφειλών επιχειρήσεων.


Τι αφορά όμως συνοπτικά αυτός ο Νόμος;

Ο Νόμος αυτός επικεντρώνεται στη διαδικασία διαπραγμάτευσης μεταξύ των ενεχομένων μερών της σύμβασης, υπό την επίβλεψη ενός τρίτου προσώπου, ο οποίος είναι ανεξάρτητος και επιλέγεται από το Μητρώο Συντονιστών.

Η διαδικασία οδηγεί είτε σε συμφωνία των μερών με την κατάρτιση του πρακτικού συμφωνίας είτε σε επικύρωση ή μη αυτής από το δικαστήριο. Σε περίπτωση επικύρωσης της διαδικασίας τα οριζόμενα ποσοστά (είτε συμμετείχαν είτε όχι στη συγκεκριμένη διαδικασία) δεσμεύονται από τις αποφάσεις του δικαστηρίου.


Σκοπός του Νόμου είναι η εξωδικαστική επίλυση του προβλήματος που έχει δημιουργηθεί με την μακροπρόθεσμη ρύθμιση των χρεών των επιχειρήσεων και τη διάσωση αυτών, ώστε με αυτόν τον τρόπο να επιτύχουν την εξυπηρέτηση των οφειλών τους, προς τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα και ουσιαστικά την προσπάθεια διάσωσης των οικονομικά βιώσιμων εταιρειών.


Στην διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού οι επιχειρήσεις διαχωρίζονται σε μεγάλες και μικρές. Η διάκριση έγκειται τόσο στην αμοιβή του συντονιστή όσο και στην εκπόνηση αξιολόγησης βιωσιμότητας από εμπειρογνώμονα. Επιπλέον στην περίπτωση των οφειλετών υπάρχουν κάποια πλεονεκτήματα στην έννοια των μεγάλων επιχειρήσεων που δεν προβλέπονται στις μικρές.


Η αίτηση του εξωδικαστικού μηχανισμού συνυποβάλλεται υποχρεωτικά και από τους συνοφειλέτες και σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 5, κάθε ρύθμιση της σύμβασης ευνοϊκή για τον οφειλέτη επεκτείνεται και για κάθε συνοφειλέτη, μη εγγυητή που έχει συνυποβάλλει αίτηση.


Επιπλέον αντιμετωπίζονται ξεχωριστά οι ομόρρυθμοι εταίροι, ο εταίρος ΙΚΕ με εταιρική εισφορά και οι διοικούντες νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες.


Σύμφωνα δε, με τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 2 περ. ιθ Ν4469/2017 στην έννοια των οφειλών συμπεριλαμβάνονται και οι οφειλές νομικών προσώπων που προήλθαν από διαδοχή επιχειρήσεων, σύμφωνα με το άρθρο 474 ΑΚ.


Δικαιούχοι υπαγωγής στο Νόμο είναι :


  1. κάθε φυσικό πρόσωπο που έχει πτωχευτική ικανότητα και το οποίο αποκτά το εισόδημά του από επιχειρηματική δραστηριότητα, σύμφωνα με το άρθρο 21 και 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013) και έχει φορολογική κατοικία στην Ελλάδα

  2. κάθε νομικό πρόσωπο που αποκτά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 47 ΚΦΕ και έχει φορολογική έδρα στην Ελλάδα, βάσει της έννοιας του άρθρου 4 παρ. 3 και 4 ΚΦΕ, καθώς και

  3. η κοινοπραξία, η οποία δεν αποτελεί νομικό πρόσωπο όμως εμφανίζεται σε συνδιαλλαγές και δύναται να συμβάλλεται με χρηματοδοτικούς φορείς μέσω συμβάσεων πίστωσης, διότι υπόκειται σε φόρο εισοδήματος κατά το άρθρο 45 περ. στ, ΚΦΕ και τα έσοδά της αποτελούν κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα.


Στο άρθρο 2 παρ. 3 του Νόμου απαριθμούνται τα κωλύματα με τα οποία εμποδίζεται το φυσικό ή νομικό πρόσωπο να υπαχθεί στον εν λόγω Νόμο.


Η διαδικασία που ακολουθείται αναφέρεται ρητά στα άρθρα του Νόμου από την κατάθεση της αίτησης υπαγωγής στις διατάξεις αυτού έως και τη δικαστική επικύρωση της σύμβασης αναδιάρθρωσης των οφειλών και τις συνέπειες μη τήρησης της συμφωνίας.


Σύμφωνα δε, με το άρθρο 12 παρ. 3 από την κατάθεση της αίτησης για την επικύρωση της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών έως και την έκδοση της απόφασης από το αρμόδιο δικαστήριο για την επικύρωση ή μη της συμφωνίας αναδιάρθρωσης, αναστέλλονται αυτοδικαίως όλα τα μέτρα ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης, εκκρεμή ή μη κατά του οφειλέτη για την ικανοποίηση των απαιτήσεων που ρυθμίζονται από τη σύμβαση, καθώς και η λήψη οιουδήποτε ασφαλιστικού μέτρου κατά αυτού, πλην ορισμένων που αναφέρονται ρητώς στις διατάξεις του Νόμου.


Αν δε, κατά το χρόνο κατάθεσης της αίτησης εκκρεμεί κατά του οφειλέτη διαδικασία αναγκαστικής ή διοικητικής εκτέλεσης, αυτή αναστέλλεται με την κοινοποίηση από τον οφειλέτη, στα όργανα εκτέλεσης, αίτησης για την επικύρωση της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών.


Εν κατακλείδι με τον Ν. 4469/2017, αντιμετωπίζονται πιο σωστά τα προβλήματα των βιώσιμων επιχειρήσεων, σε αντίθεση με τα άρθρα 99 ΠτΚ επ. της διαδικασίας εξυγίανσης καθώς και του Ν. 4307/2014, που κατά ένα μεγάλος μέρος δεν υπήρξαν αρκετά επιτυχείς κατά την εφαρμογή τους, διότι τα θέματα που προέκυπταν κατά την διαδικασία, αποτελούσαν τροχοπέδη για την εύρεση βιώσιμης λύσης και ρύθμισης των οφειλών των επιχειρήσεων.

58 views